Audyt Polityki Rowerowej

Podsumowanie

W skali ocen szkolnych realizację polityki rowerowej w Lublinie można ocenić na mierny. W porównaniu do liderów Lublin wdraża nowe rozwiązania, jednak ma bardzo słabo rozwiniętą sieć podstawowych tras rowerowych. Lublin ma szczegółowe dokumenty planistyczne i strategiczne a nawet operacyjne. Pozostają one jednak wyłącznie na papierze. Ten czynnik miał decydujący wpływ przy ocenie polityki rowerowej na stopień mierny zamiast na dostateczny. Miasto teoretycznie wie co ma robić, jednak tego nie realizuje. W Lublinie brakuje przede wszystkim mocnej deklaracji politycznej dotyczącej rozwoju ruchu rowerowego. Podejmowane działania służą głównie poprawie wizerunku. Miasto nie kreuje wzrostu ruchu rowerowego, a co najwyżej się stara się nadążyć za jego wzrostem.

Największą problemem w Lublinie jest brak realizacji podstawowej sieci tras rowerowych. Obecnie tylko trasa rowerowa wzdłuż Bystrzycy zachęca do dojeżdżania rowerem do Centrum. W efekcie jest to najbardziej oblegana trasa w Lublinie – nie tylko w dni wolne od pracy. Pozostałe trasy w większości nie stwarzają warunków dla rozwoju ruchu rowerowego. Strategia Realizacji Systemu Dróg Rowerowych W Mieście Lublin zakłada w I etapie realizacji, budowę 41 km tras rowerowych za 20 mln zł. Etap I obejmuje lata 2015-2016 - w 2015 roku na ten cel nie przeznaczono żadnych środków. Nie zaczęto także przygotowania do jakichkolwiek inwestycji. W 2016 strategia ta też nie będzie realizowana. Odpowiednie zapisy nie znalazły się nawet w Wieloletniej Prognozie Finansowej. Problem braku środków na infrastrukturę rowerową jest widoczny od zawsze. Już w 2011 roku podjęto uchwałę by 2% środków przeznaczonych na infrastrukturę drogową przeznaczać na budowę infrastruktury rowerowej. Środki takie nigdy nie były wydzielone.

Obecnie infrastruktura rowerowa powstaje wyłącznie przy inwestycjach drogowych a te powstają głównie poza Centrum. Jest to jednak jedno z trzech koniecznych do podjęcia działań. Pozostałe dwa to wprowadzenie ułatwień dla ruchu rowerowego poprzez zmianę organizacji ruchu w Centrum oraz strefowanie prędkości na terenie całego miasta. Obecnie trwają prace nad wdrożeniem ruchu pod prąd na większości ulic w Lublinie. Działanie to jest realizowane w ramach Budżetu Obywatelskiego. Brak jednak wizji całościowych zmian organizacji ruchu w Centrum miasta, dla których miasto posiada już koncepcję. Być może bodźcem do zmian będzie konieczność wprowadzenia zmian w Strefie Płatnego Parkowania. Zmiana ta wynika z konieczności wyznaczenia oznakowaniem poziomym i pionowym płatnych miejsc do parkowania. Efektem tych działań może być konieczność likwidacji części miejsc parkingowych a także potrzeba wyznaczenia nowych. Jedną z możliwości jest zawężanie przekrojów i zmian dróg dwukierunkowych na jednokierunkowe z miejscami parkingowymi. Planowane jest także wprowadzenie strefowania prędkości na terenie całego miasta. Oba te działania pozwolą na rozwój ruchu rowerowego przy dużo niższych nakładach finansowych.

W urzędzie brak zespołu osób odpowiedzialnych za realizację polityki rowerowej. Za jej realizację w chwili obecnej ma odpowiadać jedna osoba – asystent prezydenta do spraw polityki rowerowej. Odpowiada on także za sprawy pieszych. Widoczny jest brak podejścia systemowego, w którym za realizację polityki odpowiada każdy urzędnik. Od wprowadzenia do stosowania Standardów Rowerowych określających warunki budowania dróg dla rowerów w Lublinie zmieniła się głównie nawierzchnia dróg rowerowych. Pozostałe zapisy nie są realizowane. Wiele rozwiązań jest nieprzyjaznych rowerzystom. Widoczny jest brak umiejętności projektantów – nie jest wykorzystana wiedza i doświadczenie rowerzystów. Pomimo odpowiednich zapisów ciała społeczne - zespół opiniujący (odpowiedzialnego za wdrażanie i badania zgodności inwestycji ze standardami Rowerowymi) i Rada ds. Ruchu Rowerowego nie działają. Na pochwałę zasługuje sposób wprowadzenie ruchu rowerowego pod prąd na bocznych ulicach Narutowicza czy stworzenie dużej liczby pasów rowerowych. Niestety pasy rowerowe nie zostały stworzone w najbardziej potrzebnych miejscach, ze względu na konieczność utrzymania przepustowości dla ruchu samochodowego.

Symptomatyczne jest, że miasto nie posiada informacji dotyczących ruchu rowerowego. Nie pozwala to na ocenę efektywności realizowanych inwestycji. Nie pozwala też mierzyć poziomu wdrożenia Polityki Rowerowej. Najbardziej zaskakujące jest, że miasto po 4 latach od wdrożenia Polityki Rowerowej nigdy nie zmierzyło wskaźnika liczby codzienny podróży odbywanych rowerem. Polityka Rowerowa zakłada, że w 2020 roku wskaźnik ten wyniesie 10%.

W Lublinie realizowana jest małą ilość działań miękkich. Mimo tego udaje się realizować zadanie, w którym Lublin jest jednym z liderów - edukację rowerową. Działania to realizowane przez Porozumienie Rowerowe – Towarzystwo dla Natury i Człowieka przy wsparciu Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Lublin. Pozwoliło to w okresie kilku lat przeszkolić teoretycznie i praktycznie kilka tysięcy osób, głównie uczniów lubelskich szkół. W trakcie zajęć przekazywana jest wiedza dotycząca poruszania się rowerem. Zajęcia te realizowane są przez praktyków, stąd poza przepisami przekazywane są także istotne wskazówki. Innowacyjnym rozwiązaniem jest nauka jazdy rowerem w realnych warunkach – ruchu miejskim.

Strona społeczna wypełnia też lukę w działaniach miękkich wydając materiały edukacyjne czy papierową mapę infrastruktury rowerowej Lublina.

Rekomendowany plan działań

Rozwiązania systemowe:

  1. Jasna deklaracja polityczna, że będą realizowane zapisy dokumentów warunkujących politykę rowerową oraz wzrosną priorytety dla ruchu rowerowego w działaniach miasta;
  2. Wydzielenie budżetu na samodzielne inwestycje rowerowe wpisanego do Wieloletniego Planu Finansowego;
  3. Powołanie pełnomocnika Prezydenta ds. ruchu rowerowego, będącego koordynatorem realizowanej polityki rowerowej oraz stworzenie zespołu odpowiedzialnego za rozwój ruchu rowerowego;
  4. Powołanie ciał społecznych - Zespołu Opiniującego i Rady ds. Ruchu Rowerowego, które z jednej strony wesprą działania urzędu na etapie planowania, z drugiej pozwolą ewaluować podejmowane działania.

Rozwiązania szczegółowe o charakterze zadaniowym:

  1. Wybudowanie 4 najważniejszych tras rowerowych do 2017 roku (wymienić odcinki);
  2. Rozpoczęcie prac nad zmianą organizacji ruchu w obszarze Centralnym, których celem będzie nadanie priorytetów w tym obszarze ruchowi pieszemu, rowerowemu i transportowi zbiorowemu. Wprowadzanie zmian powinno zbiec się ze zmianami w Strefie Płatnego Parkowania;
  3. Objęcie całego obszaru miasta strefowaniem prędkości wraz z realnymi działaniami na rzecz uspokojenia ruchu i likwidacji miejsc niebezpiecznych;
  4. Zmniejszenie problemu parkowania roweru w Lublinie, szczególnie na kampusach akademickich do 2018 roku. Realizacja bezpiecznych krytych parkingów przy każdej szkole;
  5. Zwiększenie skali działań miękkich (realizacja ich z zaangażowaniem organizacji społecznych), zwłaszcza w tematach takich, jak:
    • budowy społecznego poparcia dla ruchu rowerowego (uświadamiania korzyści z ruchu rowerowego, konieczności ograniczania ruchu samochodowego itp.),
    • zachęcenia mieszkańców do codziennego użycia (zwłaszcza dzieci i młodzieży szkolnej);
  6. Inspirowanie pracodawców do wprowadzania działań zachęcających do mobilności aktywnej poprzez inicjowanie pionierskich akcji skierowanych do urzędników (np. śniadania dla rowerzystów, cotygodniowy dzień bez samochodu w szczycie sezonu rowerowego, szatnie i parkingi rowerowe).

Do realizacji i koordynacji polityki rowerowej urząd miasta może powołać specjalną komórkę bądź jednostkę organizacyjną, której właściwością byłby jedynie transport rowerowy wzorem Wrocławia czy Gdańska.

Pobierz raport >>> (pdf, 8,2 MB)

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2013-2017
Odwiedź nas w Google+